Büyükdere Cad. Osman Apt. No:58 Daire:16 Kat:7 MECİDİYEKÖY (Mecidiyeköy otobüs duraklarındaki Tavuk Dünyası üstü)
kanser tarama testi

Kanser Tarama Testi

Kanser Nedir?

Kanser; insan vücudundaki hücrelerin farklı etmenler ile yapısal olarak değişime uğraması ve kontrolsüz şekilde çoğalması olarak tanımlanmaktadır. Çoğalan söz konusu ‘kötü huylu’ hücreler çok hızlı bir şekilde yayılabilmekte ve farklı noktalara sıçrayabilmektedir. Kanser erken tanı ile tedavi edilebilen; yaşam tarzında uygulanacak değişiklikler ile önlenebilecek bir hastalıktır. Bunun yanı sıra erken tedavi için kanser tarama testleri aksatılmamalıdır.

Kanser hücreleri tıp literatüründe onkogen olarak tanımlanmaktadır. Onkogenlerin oluşum nedenleri arasında; metabolik nedenler, kalıtsal nedenler, karsinojen nedenler, çeşitli virüsler ve X ışınları yer almaktadır.

Yapılan araştırmalar sonucunda ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alan kanser hastalığı erkeklerde en sık; akciğer, prostat, kalın barsak ve mide yer alırken kadınlarda en sık; meme, akciğer ve rahim ağzı kanserleri yer almaktadır.

Kanser hücrelerinin lenfa damarlarına ya da başka organlara yayılması ve bulaşması metastaz olarak tanımlanmaktadır.

Tedavisi oldukça zor olan kanser hastalığında erken tanı tedavinin başarısı açısından büyük önem taşımaktadır. Bu süreçte her insanın (özellikle risk faktörleri taşıyanların) periyodik kanser tarama testlerini aksatmamaları gerekmektedir.

Kanser Tarama Testi Hangi Durumlarda Yapılır?

Cinsel yaşamı başlamış kadında her yıl rutin jinekolojik kontrolun yanında pap smear testi yapılması önerilir. HPV dna testi de pap smear ile birlikte yapılmalı. Her iki testte problem yoksa ve ilerleyen yıllarda muayene de sorun yoksa test 2-3 yılda bir yapılabilir. Ama kadının ara kanama,kanlı akıntı, yumurtalıklarda kistik oluşum gibi bulguları varsa Ca-125, probe küretaj gibi daha ileri testlerde yapılmalıdır. Gebelerde ilk üç ay içinde smear testi yapılabilir.

Ne Zaman Yapılır?

Kadın doğumda kanser tarama testi olarak pap smear testi, hpv tarama testi, kanda Ca-125 en çok kullanılan testlerdir. Pap smear testi ve hpv testi rahim ağzı kanser tarama testleridir. Bu testler cinsel yaşamı başlamış her kadına senede bir yapılmalı. Bazı kanserlerin görülmesi 20 ki yaşlara kadar inmiştir. Pap smear testiyle rahim ve rahim ağzı kanserinin öncü hücreleri yıllar öncesinden tedbit edilebilir. Testle birlikte her yıl jinekolojik muayene büyük önem arzetmektedir.

Nereye Başvurulur?

Kanser tarama testleri ülkemizde devlet ve özel sektörde yapılmaktadır. Devlet kesiminde ASM ( Aile Sağlığı Merkezi) ve KETEM (Kanser Erken Teşhis, Tarama , Eğitim Merkezleri) de bu konuda eğitim almış yardımcı sağlık personeli tarafından örnekler alınarak yapılır. Özel muayenehaneler ,kliniklerde jinekolog tarafından örnekler alınarak teste gönderilir. Pop smear için 2 gün ilişki kurulmamış olmalı, vajinaya herhangi bir ilaç uygulanmamış, vajinal lavaj yapılmamış olmalı. Kanda Ca-125 için aç olmak gerekmiyor.

Kaç Ayda Bir Yapılır?

Kanser tarama testi ay değil yıl aralıklarıyla yapılmalı. 20 yaştan sonra her yıl jinekolojik muayene, beraberinde 2-3 yılda bir pap smear testi, 5 yılda bir hpv dna testi yapılmalı. Pap smear testi alınması ağrısız, hasta açısından kolay bir tarama testidir. İhmal edilmemeli. Pap smear tarama testi ile rahim ağzı kanser ön hücreleri yıllar öncesinden tesbit edilip oluşacak kanser önlenmiş olur.

Ağrılı Bir İşlem midir?

Pap smear kanser tarama testi ağrısız ,yapılması kolay test grubundadır. Adetli olmamalı. Adet harici herhangi bir zaman diliminde yapılabilir. Pap smear yapılmadan önce vajina temiz olmalı. Test öncesinde 2/3 gün cinsel ilişki olmamalı. Vajinaya herhangi bir ilaç uygulanmamış olmalı. Vajinal lavaj yapılmamış olmalı. Rahim ağzı ve vajinadan akıntı örneği alınarak özel bir işleme tabii tutularak patolojiye inceleme için gönderilir.Rahim içi test örneği alınacaksa probe küretaj yapılır. P.c. olarak da adlandırılan test ağrılıdır.Onun için p.c anestezi uygulanarak yapılır.

Kanser Tarama Testi Zorunlu mu?

Kanser problemi; yaşam tarzında uygulanacak değişimler, beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi, zararlı alışkanlıkların terk edilmesine rağmen yaş ilerledikçe açığa çıkma olasılığı oldukça fazladır. Bu nedenle her yetişkin insanın kanser tarama testi yaptırması sağlık kurumları ve uzmanlar tarafından önerilmektedir.

Rahim Ağzı Kanserinde Tarama Testi

Rahim ağzı kanseri konusunda ilk cinsel ilişki sonrasında 3 yıl içerisinde uygulanması gerekmektedir. Bununla birlikte her yıl periyodik olarak kanser tarama testi yaptırılmalıdır. Rahim ağzı kanserinde kanser tarama testi; jinekolojik muayene ve PAP Smear testi uygulamasından oluşmaktadır.

Kadın genital sistemi oldukça karmaşık bir yapıdadır. Vajina, rahim ağzı, rahim ve yumurtalıklardan oluşmaktadır. Bu organların her birinde kanser oluşumu gözlemlenebilmekle birlikte cinsel yolla bulaşan çeşitli virüsler de kanser hücrelerinin gelişmesine neden olabilmektedir. Yaşam içerisinde her ne kadar önlem alınabilse de kanser tarama testleri kadın yaşam ömrünün uzatılmasında ve toplum sağlığının korunmasında önemli derecede etkilidir.

Meme Kanserinde Tarama Testi

Meme kanseri konusunda uygulanan tarama testi; 20 yaştan itibaren kendi kendine muayene, 20 ila 40 arasında iki yılda bir; 40 yaştan itibaren her yıl mamografi ve ultrason çekimi gerekmektedir.