Kist, içi su dolu kesecikler olarak tanımlanabilmektedir. İçi su dolu kesecikler, genellikle büyüme ve yayılma göstermeyen dokulardan meydana gelmektedir. Patolojik olmayan tümör dokular olan kistler, büyüme ve yayılma göstermese de tedavi edilmemesi durumunda polikistik over hastalığına yol açabilmekte ve yumurtlamayı engelleyerek kısırlığa sebep olabilmektedir.
- Yumurtalık Kisti Ne Zaman Oluşur?
- Kist Kendiliğinden Düzelir mi?
- Yumurtalık Kisti Tedavisi Yöntemleri
- Yumurtalık Kistinde Hormon Tedavisi
- Laparoskopi ile Yumurtalık Kisti Tedavisi
- Laparatomi ile Yumurtalık Kisti Tedavisi
- Yumurtalık Kisti Ameliyatı
- Yumurtalık Kisti Tedavisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kistler, vücuttaki bütün dokularda oluşabilmekte ve çeşitli belirtilerle ortaya çıkabilmektedir. Kistlerin sebep olduğu belirtiler, yumurtalık organlarında daha geç kendini göstermektedir. Bu durumun temelinde ise, diğer organlarda oluşan kistlerin organların temel fonksiyonlarında bozulmaya sebep olması, ancak yumurtalık organlarının fonksiyonlarında genellikle bir bozulma meydana gelmemesi bulunmaktadır. Bu bakımdan, yumurtalık kisti aslında çok yaygın bir hastalık olmasına rağmen, bazı hastaların kendi rahatsızlıklarının farkında olmadığı durumlar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Yumurtalık Kisti Ne Zaman Oluşur?
Kist oluşumu aslında her adet döneminde meydana gelen bir durumdur. Normal adet döngüsü içerisinde, her adet döneminde överler içinde yumurta hücresini taşıyan ve boyutu 3cm’ye kadar ulaşabilen kistler oluşmakta, folikül olarak adlandırılmaktadır. Bu kistin çatlamasıyla birlikte yumurta açığa çıkmakta ve yumurtanın döllenmemesi durumunda 14 gün sonra adet kanaması şeklinde vücuttan atılmaktadır. Ancak bazı faktörlerin etkisi sonucu, normal işleyen bu sürecin gerçekleşmemesi ile yumurta taşıyan kistler çatlamayarak büyümeye devam etmekte ve yumurta kisti durumu ortaya çıkmaktadır.
Bu bakımdan yumurta kistinin ortaya çıkma sebeplerini şu şekilde sıralayabilmekteyiz;
- Yumurtalık kistlerinin en temel ve sık karşılaşılan sebebini, hormonal düzensizlikler oluşturmaktadır.
- Kişinin geçirmiş olduğu over iltihapları, yumurtalık kistleri oluşumuna sebep olabilmektedir.
- Fazla miktarda radyasyona maruz kalınması durumunda, yumurtalık kistleri oluşma ihtimali artış göstermektedir.
Kist Kendiliğinden Düzelir mi?
Yumurtalık kistleri, yumurtalıkların temel fonksiyonlarında bir bozulma ya da aksaklık meydana getirmemesi sebebiyle, çoğu zaman belirgin belirtiler oluşturmadan seyir göstermekte, hatta belirti vermeden kendiliğinden düzelme gösterebilmektedir.
Yumurtalık kistinin belirtiler gösterdiği durumları şu şekilde sıralayabilmekteyiz;
- Karın bölgesinde gaz hissi ve şişlik
- Cinsel ilişki sırasında ağrı yaşanması
- Bel ve bacaklarda ağrı oluşumu
- Adet düzensizliği ve gecikmeleri
- Sindirim sistemi bozuklukları (ağrılı dışkılama, kabızlık vs.)
- Memede hassasiyet -İdrar yolu şikayetleri, sık idrara çıkma
- Ağrı oluşturan bağırsak hareketleri
- Bulantı ve kusma
- Kasık ağrısı

Yumurta kistlerinin acil tıbbi müdahale gerektiren ciddi belirtileri ortaya çıkabilmektedir. Bunları şu şekilde sıralayabilmekteyiz;
- Ateş yükselmesi
- Hızlı nefes alma
- Çarpıntı
- Baş dönmesi
- Baygınlık
- Keskin ve şiddetli şekilde ortaya çıkan kasık ağrısı

Yumurtalık Kisti Tedavisi Yöntemleri
Vücutta herhangi bir belirti vermeyen yumurtalık kistleri, genellikle bir veya iki ay içerisinde kendiliğinden geçmektedir. Ancak kendiliğinden geçmeyen, 1-2 ay içerisinde yok olmayan kistlerin tedavisi için belli başlı faktörler şu şekilde sıralanabilmektedir;
- Kistin büyüklüğü ve tipi
- Kistlerin vücutta meydana getirdiği şikayetler
- Kişinin çocuk sahibi olma isteği
- Kişinin yaşı
Yumurtalık kisti tedavisi, kistin cinsine göre değişmektedir.
Yumurtalık Kistinde Hormon Tedavisi
Doğum kontrol hapları, vücudun hormon yapılarını etkilemektedir. Genellikle tekrarlayan kistlerde doğum kontrol hapları ile tedavi uygulanmaktadır.
Yumurtalık kisti hormon tedavisinde, doğum kontrol hapları ile, yumurtlama durdurulmakta ve yumurta keselerinin gelişmesi önlenmektedir. Böylece yumurtalıkta yeni kistlerin oluşması durdurulmaktadır.
Yumurta kistlerinin tedavi yöntemlerinden biri olarak karşımıza çıkan doğum kontrol hapları, özellikle 35 yaş üstü kişiler ve sigara içenler için önerilmemektedir. Bu bakımdan her kadın için uygun bir yöntem olmadığını ve doktor tarafından gerçekleştirilen değerlendirmeye göre başvurulması gereken bir tedavi olduğunu söyleyebilmekteyiz.
Laparoskopi ile Yumurtalık Kisti Tedavisi
Laparoskopi yöntemi, daha çok kanser ön tanısı konulmamış olan ve daha küçük nitelikteki kistlerde tercih edilen bir tedavi seçeneği olarak karşımıza çıkmaktadır.
Yumurtalık kistinin laparoskopi yöntemi ile tedavisinde, hastaya genel anestezi uygulanmaktadır. Ardından ise, göbek deliğinden kamera ile girilerek, kapalı yöntemle ve görüntüleme eşliğinde kist çıkarılmaktadır.
Laparatomi ile Yumurtalık Kisti Tedavisi
Genellikle kanser şüphesi bulunan ve daha büyük nitelikte kistler için açık yumurtalık kisti ameliyatı tercih edilmektedir.
Kapalı ameliyat tekniğine göre daha büyük bir kesi oluşturularak kist çıkarılmaktadır.
Kanser durumu söz konusu olduğunda ise, cerrahi operasyonun içeriği genişletilerek, her iki yumurtalık ve rahim de çıkarılabilmektedir. Kanser hastalığının göstermiş olduğu ilerleme doğrultusunda gerekirse lenf bezleri de alınarak evreleme cerrahisi yapılabilmektedir.
Yumurtalık Kisti Ameliyatı
Yumurtalık kisti tedavisinde, kimi zaman cerrah tarafından kistin alınmasına yönelik ameliyat gerçekleştirilmesi önerilebilmektedir. Yumurtalık kisti için gerekli olan cerrahi müdahalenin büyüklüğü, kistin yayılma oranı ve tipi de dahil olmak üzere çeşitli faktörlere bağlıdır.
En sık uygulanan cerrahi tedavi yöntemi ise “histerktomi ve iki taraflı salpingo-ooforektomi” olarak adlandırılan, tüm rahim ve yumurtalık dokularının çıkarılması işlemi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bazı durumlarda, yumurtalık bırakılarak kistin alınması gerekebilmektedir. Kistin yayılım gösterdiği, tüm rahim ve yumurtalık dokularına müdahale gerçekleştirilemediği durumlarda, “debulking” adı verilen cerrahi yöntem ile kist dokusu mümkün olduğunca çıkarılmaktadır.
Yumurtalık Kisti Nedir? hakkında bilgi almak için ilgili linke tıklayabilirsiniz.
Yumurtalık Kisti Tedavisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Fonksiyonel yumurtalık kistleri, özellikle üreme çağındaki kadınlarda sık görülür ve çoğu zaman birkaç adet döngüsü içinde kendiliğinden küçülerek kaybolabilir. Bu kistler genellikle yumurtlama sürecine bağlı oluşur. Eğer kist küçük, basit içerikli ve şikayet oluşturmuyorsa genellikle belirli aralıklarla ultrason kontrolü yapılır. Ancak kist büyüyorsa, ağrıya neden oluyorsa veya birkaç ay içinde gerileme göstermiyorsa tedavi yaklaşımı yeniden planlanır. Yumurtalık kisti tedavisinde ilaç kullanımı kistin türüne göre değişir. Hormon içerikli doğum kontrol ilaçları bazı durumlarda yeni kist oluşumunu azaltmaya yardımcı olabilir. Bu tedavi mevcut kisti doğrudan yok etmez; daha çok hormonal dengeyi düzenleyerek tekrar oluşumu engellemeyi hedefler. Endometrioma gibi özel kist türlerinde farklı tedavi seçenekleri gündeme gelebilir. Bu nedenle ilaç tedavisi kararı kistin yapısına göre verilir. Kistin boyutu belirli bir sınırın üzerindeyse, hızla büyüyorsa, şiddetli kasık ağrısı yapıyorsa ya da dönme riski taşıyorsa cerrahi tedavi düşünülebilir. Ayrıca ultrason görüntüsünde şüpheli yapılar saptanırsa ameliyat planlanabilir. Menopoz sonrası dönemde ortaya çıkan kistler de daha dikkatli değerlendirilir. Cerrahi karar yalnızca kistin varlığına göre değil, belirtiler ve risk bulgularına göre verilir. Günümüzde çoğu yumurtalık kisti ameliyatı laparoskopik yöntemle yapılır. Bu yöntemde karın duvarına küçük kesiler açılır ve kamera yardımıyla kist çıkarılır. Laparoskopi daha az doku hasarı oluşturur ve iyileşme süreci genellikle daha hızlıdır. Ancak kist çok büyükse veya kötü huylu olma şüphesi varsa açık cerrahi tercih edilebilir. Amaç mümkün olduğunca sağlıklı yumurtalık dokusunu korumaktır. Kist patladığında ani ve keskin kasık ağrısı ortaya çıkabilir. Bazen karın içine sıvı sızmasına bağlı olarak karında hassasiyet ve şişkinlik hissi oluşur. Küçük ve basit kistlerin patlaması bazı durumlarda ciddi bir soruna yol açmaz ve vücut tarafından sıvı emilebilir. Ancak yoğun ağrı, bayılma hissi veya iç kanama şüphesi varsa daha ileri müdahale gerekebilir. Her yumurtalık kisti kısırlık yapmaz. Ancak bazı özel kist türleri, özellikle endometrioma, yumurtalık rezervini etkileyebilir. Büyük kistler yumurtlamayı bozabilir veya tüplere baskı yapabilir. Bu durum gebelik planlayan kişilerde önem taşır. Tedavi planı oluşturulurken kişinin yaşı ve gebelik isteği dikkate alınır. Bazı kist türleri tekrarlama eğilimindedir. Özellikle hormonal dengesizliklere bağlı gelişen kistler yeniden oluşabilir. Endometriozis ile ilişkili kistler de zaman içinde tekrar edebilir. Bu nedenle tedavi sonrası düzenli takip önerilir. Yumurtalık kistlerinin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Ancak menopoz sonrası dönemde ortaya çıkan, hızla büyüyen veya düzensiz yapıda görülen kistler daha dikkatli incelenir. Kan testleri ve görüntüleme yöntemleri risk değerlendirmesinde yardımcı olur. Şüpheli durumlarda cerrahi müdahale planlanabilir. Kistler özellikle büyüdüğünde, çevre dokulara baskı yaptığında veya dönme geliştiğinde ağrıya neden olabilir. Ağrı genellikle alt karın bölgesinin bir tarafında hissedilir ve adet döneminde artış gösterebilir. Bazı kişilerde ağrı aralıklı, bazılarında ise sürekli olabilir. Takip süresi kistin boyutuna, yapısına ve kişinin yaşına göre değişir. Küçük ve basit kistler genellikle birkaç ay arayla ultrason ile izlenir. Eğer kist küçülmez veya büyüme gösterirse tedavi planı yeniden değerlendirilir. Amaç gereksiz cerrahiden kaçınırken olası riskleri erken fark etmektir.Yumurtalık kisti kendiliğinden geçer mi?
Yumurtalık kisti ilaçla tedavi edilir mi?
Yumurtalık kisti ne zaman ameliyat edilir?
Yumurtalık kisti ameliyatı nasıl yapılır?
Yumurtalık kisti patlarsa ne olur?
Yumurtalık kisti kısırlığa neden olur mu?
Yumurtalık kisti tekrar eder mi?
Yumurtalık kisti kansere dönüşür mü?
Yumurtalık kisti ağrı yapar mı?
Yumurtalık kisti için takip süresi ne kadardır?